|
Bản thông điệp 12.000
năm của tổ tiên người Việt
HÀ VăN THÙY
Nhà
nghiên cứu Trương Thái Du có bài:
“Những con chữ khởi thuỷ và một áng văn rất sớm của
loài người” trên mạng vannghesongcuulong.org ngày 3.5.06. Đọc bài
điểm báo và đi sâu vào nguồn tư liệu do ông giới thiệu, chúng tôi nhận ra
đây là vấn đề rất lớn, cần được t́m hiểu thấu đáo.
1/ Tóm
lược tài liệu.
Nhờ
tác giả bài báo, chúng tôi t́m được những tài liệu sau:
1.a/
‘Chữ viết cổ nhất’t́m thấy ở Trung Quốc. BBC News 17.4.2003.(1)
Trong
24 ngôi mộ được khai quật tại làng Giả Hồ, di chỉ có tuổi 6.600 đến 6200 năm
TCN thuộc tỉnh Hà Nam, tiến sĩ Garman Harbottle thuộc Pḥng thí nghiệm Quốc
gia Brookhaven, New York, Hoa Kỳ cùng nhóm khảo cổ Trường Đại học Khoa học
và công nghệ tỉnh An Huy Trung Quốc xác định được 11 kư hiệu đặc biệt được
khắc trên mai rùa. Harbottle cho biết: Điều rất có ư nghĩa là những kư hiệu
trên có sự gần gũi với chữ Trung Quốc cổ. Trong những kư hiệu đó có cả biểu
tượng về “mắt’ và “cửa sổ”, số Tám và 20, tương đồng với những kư tự được
sử dụng hàng ngh́n năm sau vào thời nhà Thương (1700 đến 1100 TCN). Chúng
sớm hơn những kư tự được phát hiện tại Mesopotamia hơn 2000 năm.
Trong một vài vỏ rùa người
ta cũng t́m thấy những ḥn sỏi nhỏ. Nhóm nghiên cứu Giả Hồ cho rằng những vỏ
rùa chứa đá cuội được dùng làm nhạc cụ phát tiếng kêu lách cách trong nghi
lễ Shaman. Trong một ngôi mộ có 8 vỏ rùa cùng bộ xương của người đàn ông bị
mất đầu. Những vỏ rùa được phát hiện vào năm 1999, khi nhóm nghiên cứu khai
quật những ngôi mộ trong đó có những ống sáo cổ làm bằng xương. Đó là những
nhạc cụ sớm nhất được biết tới.
Nghiên cứu này được công
bố trên tạp chí Antiquity.
1.b Ống sáo cổ. BBC News
23.9.1999 (2)
Tiến sĩ Garman Harbottle
thuộc Pḥng thí nghiêm Quốc gia Brookhaven New York cùng đồng nghiệp Trung
Quốc phát hiện những ống sáo làm bằng xương chim hạc tại di chỉ Giả Hồ tỉnh
Hà Nam Trung Quốc. Những ống sáo 9000 tuổi làm bằng xương chim được khoét từ
5 đến 8 lỗ, chiếc dài nhất đo được 24 cm. Đáng chú ư là một trong những ống
sáo đó vẫn c̣n thổi được. Giả Hồ là di chỉ lớn, có tới 300 ngôi mộ được phát
hiện, trong đó có nhiều đồ tuỳ táng. Sưu tập sáo Giả Hồ là những ống sáo sớm
nhất của người hiện đại được phát hiện, tuy người ta đă biết đến những ống
sáo 45.000 tuổi của người Neanderthal tại Slovenia năm 1995.
1.c Khảo cổ chữ viết.(3)
Chúng ta biết nhiều về làng
Bán Pha tỉnh Sơn Tây Trung Quốc nơi phát hiện mộ Tần Thuỷ hoàng với hàng
ngh́n tượng lính đất nung cùng nhiều hiện vật bằng đồng. Ngay dưới làng Bán
Pha 3,5 m là di chỉ khảo cổ khác, được gọi là Bán Pha 2, niên đại 12.000 năm.
Tại đây người ta t́m được một b́nh gốm dính ở đáy một chất giống như cặn chè.
Đặc biệt là bề mặt b́nh có một văn bản khắc chữ tượng h́nh giống chữ Trung
Hoa cổ, mang tính biểu tượng cao nhưng không giống với tự dạng chữ Hán hiện
đại. Nhóm của tiến sĩ Jeff Schonberg Đại học Angelo bang Texas Hoa Kỳ cố
gắng t́m mối liên hệ với tiếng Trung Quốc để giải mă câu chuyện. Một câu
chuyện đạo đức như là nghi lễ chữa bệnh. Để hiểu hiệu lực của câu chuyện cần
t́m hiểu cảnh quan tinh thần vùng Tây An. Miền quê này có nhiều g̣ đất
thiêng mang tinh thần bái vật giáo, được coi như những ông thày dạy cách
canh tác cũng như phép ứng xử… Câu chuyện trên cái b́nh liên quan đến “hành
vi xấu” mà ngôn ngữ ngày nay gọi là “sự kiêu ngạo”. Sự kiêu ngạo này không
phải do con người đối xử với nhau mà với thần linh, thể hiện ở chỗ phớt lờ
hay không tôn trọng sự khôn ngoan của các vị thần. Câu chuyện trên cho thấy:
hành vi xấu làm sa đoạ tinh thần cùng sự cứu rỗi.
Có một thời đen tối
Thế giới bị đảo lộn.
Thời kỳ ảm đạm xảy ra do
con người ứng xử tồi tàn và xúc phạm Thuỷ thần.
Do vậy con người bị bệnh
tật.
Quan hệ giữa người và người
trở nên rối loạn.
Phương thức cứu chữa:
Con người đến thưa với Sơn
thần.
Sơn thần biết lư do khiến
Thuỷ thần giận dữ.
Thần khuyên con người phải
làm cuộc hành hương cứu rỗi.
Trên dải núi xa sẽ thấy một
loại cây, hăy mang về chế thành chè uống.
Sự tha thứ xảy ra, bệnh sẽ
khỏi và bóng tối biến thành ánh sáng.
Dân địa phương cho biết:
câu truyện trên vẫn được truyền miệng trong vùng Tây An. Tiến triển lịch sử
cùa Trung Quốc hầu như thúc ép con người hiện nay sống với tâm trạng giận dữ.
Có nhiều nguyên nhân nhưng lư do thuyết phục nhất là trẻ con ở đây thường
được đưa tới trường rất sớm. Nhà trường giáo dục một lề thói chống lại
truyền thống gia đ́nh. Hầu như những đứa trẻ này không trở về làng nữa.
2/ Ư kiến các nhà khoa học:
2.a Ư kiến các nhà khoa học
Mỹ.
Phát hiện trên mai rùa đă
gây tranh luận mà người cầm đầu cuộc khai quật cho là “một dị thường”. Tiến
sĩ Harbottle nói với BBC News: “Nếu bạn nhặt lên một cái chai có h́nh đầu
lâu xương chéo, bạn sẽ biết ngay đó là chất độc, dù không có bất cứ lời giải
thích nào. Chúng ta dùng kư hiệu để chuyển tải những khái niệm và tôi không
ngạc nhiên về những ǵ chúng ta thấy nơi đây.”
Tuy nhiên, giáo sư David
Keightley của Đại học California, Berkeley Hoa kỳ nhấn mạnh đến mối liên hệ
của chúng với những nguyên bản đời Thương. Ông nói: “Một khoảng cách 5000
năm mà giữa chúng vẫn có sự liên hệ, thật là điều đáng ngạc nhiên.” “Tuy vậy
mối liên hệ cần được chứng minh kỹ lưỡng hơn.”
Nhưng Gs Harbottle nhấn
mạnh đến sự liên tục của những kư hiệu xuất hiện tại những vị trí khác nhau
dọc theo sông Hoàng Hà suốt từ thời kỳ Đồ đá mới đến đời Thương, khi một hệ
thống chữ viết phức tạp được phát hiện. Ông không cho là những kư hiệu thời
Đá mới có cùng ư nghĩa với những kư hiệu giống với nó ở đời Thương.
G.s Keightley nói thêm:
“Điều này thật khó hiểu và không b́nh thường; nó có sớm đến mức kinh ngạc.
Chúng ta không thể coi đó là chữ viết khi chưa có bằng chứng thuyết phục hơn.”
Ông nhấn mạnh, những chỉ
dấu của văn hoá Đá mới Giả Hồ có thể không đủ phức tạp để cần đến hệ thống
chữ viết. Nhưng ông cho rằng những kư hiệu đó mang tính biểu tượng hoặc được
cách điệu hoá cao. Nó là một dạng đặc biệt của chữ viết Trung Quốc. Chữ
“mục” là mắt tương tự với những chữ khắc mới t́m thấy gần đây.
W. Boltz, giáo sư tiếng Hoa
cổ Đại học Washington, Seattle: “Cách quăng hơn 5000 năm… Sao quá tŕnh phát
triển chữ viết của Trung Quốc diễn ra lâu thế? Suy diễn dựa trên tương quan
h́nh thể đơn độc, dọc khoảng thời gian dài như vậy, gần như vô nghĩa. Bằng
cách nào người ta biết rằng h́nh nọ trong thực tế là h́nh con mắt?” Theo ông,
nó có thể giống ‘con mắt’ với ngưới này, mà cũng có thể là cái khác với
người kia. “Không có một văn cảnh, bao gồm cà sự am hiểu về ngôn ngữ liên
quan, không thể nói những dấu hiệu này là chữ viết.”
2.b Ư kiến các học giả
Trung Quốc
Tác giả Trương Thái Du cho
biết: “Khi tôi liên lạc trực tiếp với giáo sư Trương Cư Trung - người đứng
đầu nhóm nghiên cứu- để hỏi về sự chính xác của thông tin mà tiến sĩ Jeff
Schonberg đề cập trong một hội thảo tại Mỹ, ông Trương khẳng định: cách nay
12000 năm Trung Quốc chưa thể có chữ viết. Chỉ chắc chắn rằng chiếc b́nh trà
nọ có niên đại từ 5000 năm trở lên.”(bđd)
3/ Nhận định của chúng tôi
3.a Về ư kiến các nhà khoa
học Mỹ:
Đối với sự thận trọng của
các học giả Mỹ, tác giả Trương Thái Du đă trả lời khá thoả đáng: “Một người
Trung Hoa b́nh thường nhất cũng có thể giải thích để Keightley hết ngạc
nhiên: hơn 3000 năm từ Thương – Ân, tiếng Hoa hiện đại vẫn c̣n rất nhiều từ
không hề thay đổi, chữ “mộc” và chữ “khẩu” là thí dụ rơ nhất. Trong ư nghĩa
nào đó của sự tương đối, 5000 năm từ thời Đá mới đến đời Thương chưa chắc đă
dài bằng 3000 năm tiếp theo.” (bài đă dẫn)
Nhưng sự thận trọng thái
quá ở đây lại mang yếu tố mâu thuẫn và nguỵ biện.
Nói rằng “những chỉ dấu của
văn hoá Đá mới Giả Hồ có thể không đủ phức tạp để cần đến hệ thống chữ viết.”
là không có cơ sở. Một di chỉ lớn, có tới 300 ngôi mộ, tại đó phát hiện
nhiều ống sáo bằng xương chim, có những vỏ rùa khắc chữ. Vỏ rùa không chỉ
khắc chữ mà c̣n là dụng cụ bói toán. Những ḥn sỏi trong đó có khả năng là
những vật dùng trong bói dịch… Chứng tỏ một xă hội phát triển cao, chữ viết
là nhu cầu tất yếu.
Chúng tôi không hiểu v́ sao,
khi phân tích những mai rùa Giả Hồ, nhóm nghiên cứu không hề liên hệ tới văn
bản trên b́nh Bán Pha 2. Văn bản Bán Pha 2 sẽ soi sáng rất nhiều cho việc
giải mă những kư hiệu trên mai rùa Giả Hồ. Không những chỉ sớm hơn 3000 năm,
văn bản Bán Pha 2 là tập hợp những kư tự được tổ chức theo quy luật nhất
định khiến người ta đọc được. So với văn bản Bán Pha
2, những ǵ trên mai rùa
Giả Hồ không c̣n ‘quá sớm’.
Không hiểu v́ sao các tác
giả không cho biết chủ nhân của những vỏ rùa hay b́nh cổ? Khi xác dịnh họ là
ai, th́ việc giải mă những đồ tuỳ táng sẽ có cơ sở hơn. Chúng tôi nghi rằng
đó là những người Indonesien, Melanesien từ Đông Nam Á đi lên. Nếu đúng vậy
th́ việc phát hiện ra ống sáo và chữ viết không đáng ngạc nhiên.
3.b Về phát biểu của giáo
sư Trương Cư Trung.
Chúng tôi nhận thấy câu trả
lời của giáo sư Trương không thuyết phục. Một b́nh gốm t́m thấy trong di chỉ
12.000 tuổi mà ông lại bảo là có niên đại “từ 5000 năm trở lên” th́ tính
trung thực khoa học phải hiểu thế nào đây? Tuổi của đồ gốm phụ thuộc tuổi
di chỉ kháo cổ. Trong trường hợp b́nh gốm này, nếu trung thực khoa học th́
phải nói: “có tuổi từ 12.000 năm trở lên.” Bởi lẽ ai biết b́nh được làm từ
bao giờ, nó theo con người bao lâu? Chỉ v́ được chôn xuống cùng con người
nên bị định theo tuổi con người ?
Chúng tôi biết, việc hạ
thấp tuổi b́nh Bán Pha 2 và phủ định chữ viết 12000 năm không đáng ngạc
nhiên. Tại sao giáo sư Trương lại đưa ra con số 5000 năm mà không phải con
số khác? Phải chăng cần bỏ đi 7000 năm để cho chiếc b́nh nằm trong phạm vi
văn minh Trung Hoa? Phải chăng đó là tiếp nối truyền thống của những
Sanxingdui?(4)
3.c T́m về sự thật lịch sử:
Giáo sư Trương nói: “cách
nay 12.000 năm Trung Quốc chưa thể có chữ viết.” Điều này hoàn toàn đúng bởi
lúc đó ngay cả Trung Quốc cũng chưa có! Nhưng ít nhất từ 30.000 năm trước
vùng này là giang sơn Bách Việt.
Tháng 9 năm 1998 B. Su, Y.
Chu, J. Ly những tác giả người Hoa của Dự án Đa dạng di truyền người Hán
(Chinese Human Genome Diversity Project) được thực hiện bằng tiền của Quỹ
phát triển khoa học tự nhiên Trung Quốc đă công bố tư liệu: 70.000 năm trước,
người hiện đại Homo Sapiens đă từ Trung Đông tới Việt Nam. Tại đây, hai đại
chủng Mongoloid và Austrloid hoà huyết và sinh sôi nhanh. Khoảng 40.000 năm
trước, người từ Đông Nam Á - mà sau này sách sử Trung Hoa gọi là Bách Việt -
đi lên mở mang miền đất ngày nay có tên là Trung Quốc(5). Trong khoảng
40.000 năm sinh sống từ sông Hoàng Hà tới sông Dương Tử, người Bách Việt
trong đó tộc Lạc Việt là chủ thể đă triển khai Văn hoá Hoà B́nh, tạo dựng xă
hội nông nghiệp lúa nước phát triển nhất thế giới. Trong thời gian dằng dặc
ấy, người Bách Việt đă sáng tạo ŕu đá cũ, những công cụ đá cuội mài, ra
kinh Thi, kinh Dịch, đồ đồng… đă biết kết thừng, biết quan sát vết chân chim
làm ra chữ viết! V́ vậy từ lâu nhiều người dự đoán, việc t́m ra chữ viết
trên mai rùa hay đồ gốm là tất yếu. Việc phát hiện ra chữ trên mai rùa 9.000
năm ở Giả Hồ, bản văn trên b́nh gốm 12.000 năm ở Bán Pha là điều không thể
khác. Từ bản văn Bán Pha, ta có thể tin là chữ viết có từ trước nữa!
Lịch sử cứ trôi đi như thế
cho đến năm 2600 TCN, Hiên Viên Hoàng đế từ thảo nguyên Thiểm Tây, Cam Túc
đưa quân tràn xuống chiếm đất của Viêm Việt (Bách Việt), mở ra cuộc hoà
huyết và hoà nhập văn hoá vĩ đại giữa chủng Mongoloid phương Bắc và Bách
Việt để tạo ra chủng mới là Mongoloid phương Nam, tổ tiên trực tiếp của
người Hán và người Việt hôm nay.
Những chữ viết trên mai rùa,
trên b́nh gốm rơ ràng do người Bách Việt sáng tạo. Nhưng quyền kế thừa không
chỉ thuộc người Việt Nam mà cũng thuộc về người Trung Quốc và các dân tộc
Đông Á bởi chúng ta ngày nay, như trong cuốn sách cổ Trung Hoa nói rất đúng,
đều là Viêm Hoàng tử tôn. Do biến cải của lịch sử, người Trung Hoa sống trên
đất cũ nhưng những báu vật của tổ tiên Bách Việt xưa đều là tài sản là niềm
tự hào chung của các dân tộc Á Đông. Mọi sự kỳ thị vừa không phù hợp với
tinh thần khoa học vừa có tội với vong linh tiên tổ Viêm Hoàng.
Trở lại Truyện cổ Bán Pha :
Đây là thông điệp xưa nhất
mà tổ tiên gửi tới con cháu lời cảnh báo về mối hiểm nguy do thái độ kiêu
ngạo trong ứng xử với thiên nhiên. Bằng lương tri của ḿnh, chúng ta cần có
hành động cứu rỗi để hoá giải tai ương. Chắc chắn đấy là con đường trở về
với truyền thống nhân bản của người Việt.
Viết đến đây tôi nhớ tới
lời nhà văn Nga V. Rasputin: “Không làng quê, chúng ta sẽ mồ côi,” trong bài
báo cùng tên đăng trên báo Văn nghệ Hội Nhà văn Việt Nam số ra ngày
1.7.2006.
Thiết nghĩ không phải ngẫu
nhiên mà vào năm tháng này chúng ta nhận được từ tổ tiên thông điệp giầu ư
nghĩa như vậy.
Sài G̣n 7.2006
Tài liệu tham khảo
1.’Earliest writing’found
in China. News.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/454594.stm
2.’The bone age flute’.
News.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/2956925.stm
3. Archaeology of Writing .www.geocities.com/cvas.geo/china.html
4.Năm 1986 người ta t́m
được ở Sanxingdui tỉnh Tứ Xuyên hơn 800 hiện vật trong đó có nhiều đầu người
và mặt nạ tuyệt xảo bằng đồng, nổi bật là bức tượng đồng to bằng người thật,
cao 1,72 m. Tượng có mắt to và xếch, mũi lớn, lông mày rậm, miệng thật rộng,
không thuộc chân dung điển h́nh của người Hán. Giới khảo cổ Trung Quốc gọi
là cổ vật thuộc nhóm dân Ba Thục và xếp chúng vào thời kỳ cuối đời Thương.
Tuy nhiên người ta biết rằng nước Thục có từ khoảng 4700 năm trước, sớm hơn
nhà Thương 1000 năm, chỉ bị nhà Tần diệt vào thế kỷ III TCN. Đấy chính là
sản phẩm của Bách Việt.
5. J.Y. Chu & đồng nghiệp:
Genetic relationship of population in China. Proc. Natl. Acad. Sci.USA 1998
n. 95 tr. 11763-11768.
H.1 : Vỏ rùa tại Giả Hồ(BBC
News)First attempt at writing on a tortoise shell
H.2 : Chữ “Mục” ?(BBC
News)
H.3 : Ống sáo xương chim
Giả Hồ(BBC News)

HÀ VăN THÙY
|